Η Συμμαχία Ελλήνων φέρνει στη Βουλή, με κοινοβουλευτική ερώτηση προς τον Υπουργό Εξωτερικών, την ειδική αναφορά στη «βλάχικη κληρονομιά στη Βόρεια Ελλάδα» που περιλαμβάνεται στο Ψήφισμα 2674 (2026) της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης (PACE).
Στην παράγραφο 10 του Ψηφίσματος, το οποίο υιοθετήθηκε στις 29 Σεπτεμβρίου 2026 και αφορά την εκπλήρωση των υποχρεώσεων της Ελλάδας ως κράτους-μέλους του Συμβουλίου της Ευρώπης, η PACE καλεί τις ελληνικές αρχές «να επενδύσουν στη διατήρηση της βλάχικης κληρονομιάς στη Βόρεια Ελλάδα».
Η συγκεκριμένη αναφορά αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω του πλαισίου στο οποίο έχει τοποθετηθεί, καθώς στην ίδια ενότητα γίνεται αναφορά στην Ευρωπαϊκή Χάρτα για τις Περιφερειακές ή Μειονοτικές Γλώσσες και στη Σύμβαση-Πλαίσιο για την Προστασία των Εθνικών Μειονοτήτων.
Διευκρινίζεται ότι το Ψήφισμα δεν χαρακτηρίζει ρητά τους Βλάχους της Ελλάδας ως εθνική μειονότητα. Ωστόσο, η ένταξη της συγκεκριμένης αναφοράς σε αυτό το πλαίσιο δημιουργεί εύλογα ερωτήματα, τα οποία η ελληνική κυβέρνηση οφείλει να αποσαφηνίσει.
Ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι κατά τη διαδικασία εξέτασης του Ψηφίσματος κατατέθηκε τροπολογία με την οποία ζητούνταν η διαγραφή της αναφοράς στους Βλάχους.
Στην αιτιολογία της τροπολογίας επισημαινόταν ότι η βλάχικη κληρονομιά διατηρείται ενεργά στην Ελλάδα, ότι οι αντιπροσωπευτικές οργανώσεις των Βλάχων έχουν επιβεβαιώσει την ελληνική τους ταυτότητα και ότι αντιτίθενται στην κατάταξή τους ως εθνικής μειονότητας.
Παράλληλα, επισημαινόταν ότι η αιτιολογική έκθεση των εισηγητριών δεν περιείχε αναφορά στους Βλάχους.
Η συγκεκριμένη τροπολογία τελικώς αποσύρθηκε και η επίμαχη αναφορά παρέμεινε στο τελικό Ψήφισμα.
Για το ζήτημα έχει αντιδράσει και η Πανελλήνια Ομοσπονδία Πολιτιστικών Συλλόγων Βλάχων, η οποία απευθύνθηκε προς το Υπουργείο Εξωτερικών, απορρίπτοντας παρεμβάσεις που θα μπορούσαν να δημιουργήσουν διαφορετικές εντυπώσεις σχετικά με την ταυτότητα των Βλάχων της Ελλάδας.
Με την κοινοβουλευτική παρέμβαση ζητούνται συγκεκριμένες απαντήσεις από τον Υπουργό Εξωτερικών:
ποιος εισηγήθηκε την επίμαχη αναφορά και με ποια τεκμηρίωση, εάν είχε ενημερωθεί εγκαίρως η ελληνική κυβέρνηση, ποια στάση τήρησε η ελληνική κοινοβουλευτική αντιπροσωπεία, για ποιο λόγο αποσύρθηκε η τροπολογία που ζητούσε τη διαγραφή της αναφοράς και ποιες ενέργειες προτίθεται να πραγματοποιήσει το Υπουργείο Εξωτερικών.
Η Συμμαχία Ελλήνων θεωρεί αυτονόητη την προστασία και ανάδειξη της βλάχικης γλωσσικής, ιστορικής και πολιτιστικής παράδοσης ως σημαντικού τμήματος της πολιτιστικής κληρονομιάς της χώρας.
Ταυτόχρονα, ζητεί από την κυβέρνηση να αποσαφηνίσει τη θέση της απέναντι σε οποιαδήποτε ερμηνεία που θα μπορούσε να συνδέσει την προστασία αυτής της πολιτιστικής κληρονομιάς με ζήτημα αναγνώρισης διακριτής εθνικής μειονότητας, όταν οι ίδιες οι αντιπροσωπευτικές οργανώσεις των Βλάχων έχουν εκφράσει διαφορετική θέση.
Η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς και ο σεβασμός στον αυτοπροσδιορισμό των ίδιων των πολιτών πρέπει να αντιμετωπίζονται με ακρίβεια, θεσμική σοβαρότητα και πλήρη διαφάνεια.
