Η Ελλάδα που έχουμε και η Ελλάδα που θα θέλαμε να έχουμε

Μερικές προσωπικές σκέψεις για την πατρίδα μας και την Ευρώπη

Δεν είμαι πολιτικός, ούτε οικονομολόγος, ούτε κάποιος ειδικός που θα ισχυριστεί ότι έχει όλες τις απαντήσεις. Είμαι ένας απλός εργαζόμενος, ένας άνθρωπος που ζει σε αυτή τη χώρα, βλέπει καθημερινά τι συμβαίνει γύρω του και αναρωτιέται πώς φτάσαμε ως εδώ και, κυρίως, πού πηγαίνουμε.

Δεν γράφω για να υποδείξω σε κανέναν τι να πιστεύει. Γράφω γιατί θεωρώ πως κάποια πράγματα πρέπει επιτέλους να λέγονται. Γιατί αγαπάω τον τόπο μου και δεν μου είναι αδιάφορο το μέλλον του.

Ας ξεκινήσω από τον τόπο μου.

Ζώντας στη Φλώρινα τα τελευταια 34 χρόνια, σε μια ακριτική περιοχή της Ελλάδας, δεν μπορώ να μη σκέφτομαι πόσο ξεχασμένοι αισθανόμαστε πολλές φορές. Βλέπουμε επιχειρήσεις να κλείνουν καθημερινά, νέους ανθρώπους να φεύγουν για να βρουν δουλειά και καλύτερες συνθήκες ζωής, ενώ όσοι μένουν προσπαθούν καθημερινά να τα βγάλουν πέρα, με μία, δύο και πολλές φορές τρεις δουλειές.

Η περιοχή μας έχει δυνατότητες, έχει ανθρώπους που θέλουν να δουλέψουν και να δημιουργήσουν, έχει παραγωγή, φυσικό πλούτο και ιστορία. Παρ’ όλα αυτά, οι ευκαιρίες είναι περιορισμένες και η ανάπτυξη που θα έπρεπε να υπάρχει δεν φαίνεται στην καθημερινότητα των κατοίκων.

Η απολιγνιτοποίηση άλλαξε και συνεχίζει να αλλάζει τη ζωή του τόπου μας. Ο ΑΗΣ Μελίτης σταμάτησε οριστικά τη λειτουργία του, όμως οι άνθρωποι που εργάζονταν εκεί και οι τοπικές κοινωνίες δεν μπορούν απλώς να μείνουν πίσω. Και όταν βλέπουμε να υπάρχουν ακόμη ζητήματα γύρω από την εξόρυξη στην Αχλάδα, είναι λογικό να ζητάμε ξεκάθαρες απαντήσεις και ένα σχέδιο που να εξασφαλίζει το μέλλον της περιοχής.

Δεν γίνεται να μιλάμε για ανάπτυξη και να αφήνουμε ολόκληρες περιοχές να μαραζώνουν. Την ακριτική Ελλάδα δεν μπορεί να την θυμάται το κράτος μόνο όταν χρειάζεται να πληρώσει φόρους ή όταν έρχονται εκλογές.

Η καθημερινότητα στην Ελλάδα

Αν κοιτάξουμε λίγο πιο πέρα από τον τόπο μας, θα δούμε ότι τα προβλήματα είναι πολλά και αφορούν σχεδόν κάθε ελληνική οικογένεια.

Η ακρίβεια έχει γίνει μέρος της καθημερινότητάς μας. Τα τρόφιμα, τα καύσιμα, το πετρέλαιο θέρμανσης, τα ενοίκια και οι λογαριασμοί έχουν γίνει δυσβάσταχτα για ανθρώπους που εργάζονται κανονικά, αλλά στο τέλος του μήνα δυσκολεύονται να κρατήσουν κάτι στην άκρη.

Οι μισθοί για τους περισσότερους δεν επαρκούν. Οι εργαζόμενοι φορολογούνται, πληρώνουν τις υποχρεώσεις τους και παρ’ όλα αυτά πολλές φορές δεν μπορούν να ζήσουν με την αξιοπρέπεια που θα έπρεπε να εξασφαλίζει η εργασία τους.

Η ανεργία, ιδιαίτερα στους νέους, παραμένει ένα σοβαρό ζήτημα. Πολλά νέα παιδιά αναγκάζονται να φύγουν στο εξωτερικό, όχι επειδή δεν αγαπούν την Ελλάδα, αλλά επειδή δεν βλέπουν εδώ τις ευκαιρίες που χρειάζονται για να χτίσουν τη ζωή τους.

Την ίδια στιγμή, δεν υπάρχουν αρκετά ουσιαστικά κίνητρα για να δημιουργήσει ένας νέος άνθρωπος οικογένεια. Πώς να σκεφτεί κάποιος να κάνει παιδιά όταν δεν μπορεί να εξασφαλίσει ένα σπίτι, μια σταθερή δουλειά και ένα αξιοπρεπές εισόδημα; Δεν είναι λοιπόν παράξενο που η υπογεννητικότητα αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της χώρας.

Οι μικρές και μεσαίες ελληνικές επιχειρήσεις δυσκολεύονται να επιβιώσουν. Οι αγρότες και οι παραγωγοί παλεύουν με το κόστος παραγωγής, τις τιμές και την έλλειψη ουσιαστικής στήριξης. Θα έπρεπε να υπάρχουν πολύ περισσότερα κίνητρα για την ελληνική παραγωγή και για την αγορά ελληνικών προϊόντων. Δεν γίνεται να μιλάμε συνεχώς για ανάπτυξη και να μην προστατεύουμε στην πράξη τους ανθρώπους που παράγουν και κρατούν ζωντανή την οικονομία μας.

Και τι να πει κανείς για την παιδεία και την υγεία; Σχολεία στην περιφέρεια κλείνουν ή υπολειτουργούν, υπάρχουν ελλείψεις εκπαιδευτικών και άνθρωποι που εργάζονται ως αναπληρωτές κάτω από δύσκολες συνθήκες, χωρίς τη σταθερότητα που θα έπρεπε να έχουν. Στα νοσοκομεία και στα κέντρα υγείας υπάρχουν ελλείψεις σε προσωπικό και ειδικότητες, ιδιαίτερα σε απομακρυσμένες περιοχές. Δεν μπορεί ένας πολίτης να αισθάνεται ότι για να εξεταστεί από έναν γιατρό πρέπει να ταξιδέψει εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά από το σπίτι του και την πόλη ή το χωριό του.

Οι δρόμοι και οι υποδομές σε πολλές περιοχές παραμένουν σε κακή κατάσταση. Η ασφάλεια στους δρόμους εξακολουθεί να είναι μεγάλο ζήτημα, με σοβαρά τροχαία και ανθρώπινες ζωές να χάνονται σχεδόν σε καθημερινή βάση. Παράλληλα, η παραβατικότητα, ακόμη και σε μικρές ηλικίες, προκαλεί ανησυχία. Χρειάζεται καλύτερη πρόληψη, παρουσία της αστυνομίας όπου υπάρχει ανάγκη και ουσιαστική αντιμετώπιση της παρανομίας.

Και φυσικά, δεν πρέπει να ξεχνάμε τους ανθρώπους της τρίτης ηλικίας. Ανθρώπους που δούλεψαν μια ολόκληρη ζωή και σήμερα με τις συντάξεις τους δυσκολεύονται να καλύψουν ακόμη και τις βασικές τους ανάγκες.

Αναρωτιέμαι, λοιπόν: Είναι υπερβολικό να ζητάμε μια χώρα στην οποία η εργασία να εξασφαλίζει αξιοπρεπή ζωή; Μια χώρα στην οποία ένας νέος να μπορεί να μείνει στον τόπο του, να δημιουργήσει οικογένεια και να κάνει σχέδια για το μέλλον;

Πολιτική ευθύνη και λογοδοσία

Δεν γίνεται να μιλάμε για την κατάσταση της χώρας χωρίς να αναφερθούμε και στην πολιτική ευθύνη.

Siemens, Novartis, υποκλοπές, Predator, ΟΠΕΚΕΠΕ, Τέμπη, Μάτι, καταστροφικές πυρκαγιές, πλημμύρες στη Μάνδρα και στη Θεσσαλία. Υποθέσεις, σκάνδαλα και εθνικές τραγωδίες που σημάδεψαν την Ελλάδα των τελευταίων ετών.

Κάθε μία από αυτές τις υποθέσεις έχει τη δική της ιστορία και τη δική της δικαστική πορεία. Ζητάμε απαντήσεις για όλα αυτά, διαφάνεια και πραγματική λογοδοσία. Ξέρουμε όμως, πως το μόνο που θα πάρουμε είναι η σιωπή και η διαστρέβλωση των πραγματικών γεγονότων.

Πόσες ακόμη φορές θα χρειαστεί να πληρώσει ο απλός πολίτης το τίμημα της πολιτικής ανευθυνότητας, της κακοδιαχείρισης και της απουσίας ουσιαστικής λογοδοσίας;

Δεν με ενδιαφέρει ποιο κόμμα βρίσκεται κάθε φορά στην εξουσία. Όποιος κυβερνά πρέπει να αναλαμβάνει την ευθύνη των πράξεων και των παραλείψεών του. Η πολιτική δεν μπορεί να είναι μόνο υποσχέσεις, επικοινωνία και διαχείριση εντυπώσεων. Πρέπει να υπάρχει ευθύνη απέναντι στους πολίτες.

Σύνορα, μετανάστευση και νόμοι

Ένα ακόμη ζήτημα που θεωρώ σημαντικό είναι η φύλαξη των συνόρων και η μεταναστευτική πολιτική.

Πιστεύω ότι κάθε κράτος έχει δικαίωμα και υποχρέωση να ελέγχει ποιος εισέρχεται στην επικράτειά του. Η Ελλάδα, λόγω της γεωγραφικής της θέσης, αντιμετωπίζει ιδιαίτερες δυσκολίες και χρειάζεται μια σοβαρή, σταθερή και αποτελεσματική πολιτική.

Δεν μπορεί να υπάρχει ανεξέλεγκτη είσοδος και παραμονή ανθρώπων χωρίς σαφείς διαδικασίες. Όσοι δικαιούνται διεθνή προστασία πρέπει να αντιμετωπίζονται με ανθρωπιά και σύμφωνα με τον νόμο. Όσοι όμως δεν έχουν δικαίωμα παραμονής πρέπει να ακολουθούνται οι νόμιμες διαδικασίες επιστροφής.

Από την άλλη πλευρά, όποιος ζει νόμιμα ή και όχι σε μια χώρα πρέπει να σέβεται τους νόμους της, τη γλώσσα, την ιστορία, τις παραδόσεις και την κοινωνία της. Τα δικαιώματα συνοδεύονται και από υποχρεώσεις. Αυτό ισχύει για όλους, χωρίς καμία απολύτως εξαίρεση.

Δεν θεωρώ ότι είναι ακραίο να ζητά ένας πολίτης ασφαλή σύνορα, τάξη, νομιμότητα και σεβασμό στην εθνική του ταυτότητα. Ακραίο είναι να μην μπορούμε να συζητήσουμε σοβαρά ένα τόσο σημαντικό ζήτημα χωρίς να χαρακτηρίζεται αυτομάτως όποιος έχει διαφορετική άποψη.

Η Ευρώπη και οι αξίες της

Περνώντας στην Ευρώπη, έχω την αίσθηση ότι σε αρκετές περιπτώσεις απομακρύνεται από τις ιστορικές και πολιτιστικές της ρίζες. Μια Ευρώπη που χτίστηκε μέσα από την ιστορία, τη φιλοσοφία, τον πολιτισμό, τις παραδόσεις και τους αγώνες των λαών της, δεν πρέπει να ξεχνά την ταυτότητά της.

Με προβληματίζει η μεταναστευτική πολιτική που εφαρμόζεται σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, όταν δεν συνοδεύεται από αποτελεσματικό έλεγχο των συνόρων, σαφείς κανόνες και ουσιαστική ένταξη όσων έρχονται. Η συζήτηση γύρω από την ισλαμοποίηση, την εξάπλωση θρησκευτικών συμβόλων και πρακτικών όπως η μπούρκα, αλλά και την προστασία χριστιανικών ναών και μνημείων, δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με απαγορεύσεις στη σκέψη ή με χαρακτηρισμούς.

Για μένα, το ζητούμενο δεν είναι να στερηθεί κανείς το δικαίωμα να πιστεύει στη θρησκεία του. Κάθε άνθρωπος έχει δικαίωμα στη θρησκευτική ελευθερία. Το ζητούμενο είναι να υπάρχουν κοινοί κανόνες για όλους, να προστατεύεται η πολιτιστική κληρονομιά κάθε χώρας και να μη θεωρείται η διατήρηση της ευρωπαϊκής ταυτότητας κάτι για το οποίο πρέπει να απολογούμαστε.

Η Ευρώπη δεν χρειάζεται να γίνει κάτι διαφορετικό από αυτό που είναι, ούτε να χάσει τις ιδιαιτερότητες των λαών της στο όνομα μιας ενιαίας αντίληψης για όλους.

Χρειάζεται επίσης μια ισχυρότερη οικονομία, με παραγωγή, βιομηχανία, αγροτική ανάπτυξη και στήριξη των εργαζομένων και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Δεν γίνεται να εξαρτάται σε τόσο μεγάλο βαθμό από τρίτες οικονομίες για βασικά προϊόντα και κρίσιμες πρώτες ύλες. Πρέπει να μπορεί να παράγει, να δημιουργεί θέσεις εργασίας και να προστατεύει τα συμφέροντα των πολιτών της.

Θα ήθελα να βλέπω μια Ευρώπη συνεργασίας ανεξάρτητων και κυρίαρχων κρατών. Μια Ευρώπη που σέβεται την ιστορία, τη γλώσσα, τις παραδόσεις και τις ιδιαιτερότητες κάθε λαού, χωρίς να προσπαθεί να τις εξαφανίσει. Η συνεργασία μεταξύ των κρατών είναι δύναμη, αρκεί να μη σημαίνει απώλεια της εθνικής τους ταυτότητας και κυριαρχίας.

Η Ελλάδα που θα θέλαμε να έχουμε

Και επιστρέφω στην Ελλάδα.

Πιστεύω πραγματικά ότι η χώρα μας θα μπορούσε να έχει πολύ ισχυρότερη θέση στον κόσμο. Έχουμε μια τεράστια ιστορία, μια γλώσσα με βαθιές ρίζες, έναν πολιτισμό που επηρέασε ολόκληρο τον κόσμο και μια γεωγραφική θέση με μεγάλη στρατηγική σημασία.

Σε κάθε γωνιά του κόσμου γνωρίζουν την αρχαία ελληνική φιλοσοφία, την επιστήμη, τις εφευρέσεις, την ιστορία και τον πολιτισμό μας. Κι όμως, πολλές φορές μοιάζει σαν εμείς οι ίδιοι να έχουμε ξεχάσει την αξία αυτής της κληρονομιάς.

Δεν λέω ότι πρέπει να θεωρούμε τον εαυτό μας ανώτερο από άλλους λαούς. Κανένας λαός δεν είναι ανώτερος από κάποιον άλλον. Πιστεύω όμως ότι πρέπει να γνωρίζουμε την ιστορία μας, να σεβόμαστε την πατρίδα μας και να έχουμε περισσότερη εθνική συνείδηση.

Πατριωτισμός, για μένα, δεν είναι μόνο σημαίες και λόγια. Είναι να στηρίζεις την ελληνική παραγωγή, να σέβεσαι τον νόμο, να πληρώνεις τις υποχρεώσεις σου, να προστατεύεις τον δημόσιο χώρο, να ενδιαφέρεσαι για τον τόπο σου και να απαιτείς από όσους κυβερνούν να κάνουν σωστά τη δουλειά τους.

Είναι να θέλεις μια χώρα με ασφαλή σύνορα, ισχυρή οικονομία, αξιοπρεπείς μισθούς, καλύτερη παιδεία και υγεία, στήριξη της οικογένειας και πραγματικές ευκαιρίες για τους νέους.

Θέλω μια Ελλάδα που να μπορεί να κρατά τα παιδιά της εδώ, αντί να τα αναγκάζει να αναζητούν την τύχη τους σε άλλες χώρες. Μια Ελλάδα που να στηρίζει τον εργαζόμενο, τον αγρότη, τον μικρό επιχειρηματία, τον συνταξιούχο και κάθε άνθρωπο που προσπαθεί να ζήσει τίμια από τη δουλειά του.

Θέλω μια Ελλάδα με αυτοπεποίθηση, με αξιοπρέπεια και με πραγματική εθνική κυριαρχία. Μια χώρα που να συνεργάζεται με τους άλλους λαούς, αλλά να γνωρίζει ποια είναι, από πού έρχεται και πού θέλει να πάει.

Δεν περιμένω να αλλάξουν όλα από τη μια μέρα στην άλλη. Αυτό που περιμένω είναι σοβαρότητα, σχέδιο, συνέπεια και ανθρώπους που να βάζουν το συμφέρον της χώρας και των πολιτών πάνω από το προσωπικό ή κομματικό τους συμφέρον.

Ίσως τελικά αυτό που μας λείπει περισσότερο είναι να ξαναβρούμε την πίστη στις δυνατότητές μας. Να σταματήσουμε να θεωρούμε φυσιολογική την παρακμή, να μη συμβιβαζόμαστε με τα λίγα και να αρχίσουμε να απαιτούμε περισσότερα από εκείνους που αποφασίζουν για το μέλλον μας.

Γιατί η Ελλάδα δεν είναι απλώς ο τόπος στον οποίο γεννηθήκαμε ή ζούμε. Είναι η ιστορία μας, η γλώσσα μας, οι άνθρωποί μας, οι ρίζες μας και το μέλλον των επόμενων γενιών.

Και πιστεύω ότι αξίζει κάτι πολύ καλύτερο.

Παναγιώτης Στ. Παπαδόπουλος

Υπάλληλος ΕΛ.ΤΑ

Μέλος της Συμμαχίας Ελλήνων